Passende zorg vraagt om passen de keuzes
Passende zorg vraagt niet alleen om ambitie, maar vooral om scherpe strategische keuzes. In dit artikel lees je waarom de uitvoering vaak vastloopt en hoe focus, prioritering en een gezamenlijk sturingskader helpen om passende zorg daadwerkelijk te realiseren.
We vertalen je strategie naar concrete keuzes voor de dagelijkse praktijk. Samen bepalen we wat prioriteit heeft, maken we doelen uitvoerbaar en zorgen we dat teams weten waar ze op sturen. Zo wordt je strategie, geen plan op papier, maar richting voor elke dag.
Passende zorg vraagt om passende keuzes
Een groot deel van de Nederlandse ziekenhuizen heeft passende zorg inmiddels stevig in de strategie verankerd. En terecht. Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de koers van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen is de richting helder: zorg die beter aansluit bij de patiënt, meer inzet op gezondheid, slim gebruikmaakt van digitalisering en AI, en waar mogelijk regionaal wordt georganiseerd. De vraag is daarmee niet langer of er meer aan passende zorg gedaan moet worden, maar hoe ziekenhuizen deze daadwerkelijk kunnen realiseren[1]
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd ziet dan ook ziekenhuizen de beweging volop hebben ingezet, maar ook dat de grote uitdagingen nog voor hen liggen. De ambitie is duidelijk; de uitvoering blijk op een aantal vlakken een stuk lastiger. De vraag is daarom niet óf passende zorg nodig is, maar hoe deze beweging strategisch wordt georganiseerd. Een strategie krijgt immers pas betekenis wanneer zij richting geeft aan besluiten over de inzet van schaarse mensen, middelen en bestuurlijke aandacht.
Zolang passende zorg alleen een breed gedragen ambitie blijft, verandert er in de dagelijkse praktijk relatief weinig. Het wordt pas spannend wanneer bestuurders, managers en medisch moeten bepalen welke zorg anders wordt georganiseerd, welke activiteiten worden afgebouwd en welke initiatieven geen prioriteit meer krijgen.
De echte schaarste zit niet in ideeën
In vrijwel ieder ziekenhuis is de ambitie groter dan de beschikbare capaciteit. Personeel is schaars. OK-capaciteit staat onder druk. Poliklinieken zitten vol. Bedden zijn beperkt. Managementaandacht is eindig. En ondertussen lopen tientallen programma’s, projecten en pilots naast elkaar.
Iedere nieuwe prioriteit vraagt om dezelfde mensen, dezelfde tijd en dezelfde middelen. Wie ergens meer aandacht aan wil geven, moet accepteren dat iets anders minder aandacht krijgt. Zolang bestaande activiteiten blijven bestaan en nieuwe initiatieven zich blijven opstapelen, ontstaat de illusie dat alles tegelijk belangrijk kan zijn.
Focus ontstaat door keuzes
Als capaciteit beperkt is, betekent iedere nieuwe ambitie automatisch dat iets anders minder aandacht krijgt.Dat zijn geen operationele keuzes, maar strategische besluiten over de inrichting van het ziekenhuis. Wie dergelijke keuzes niet expliciet maakt, kiest in de praktijk vaak voor het behoud van de bestaande situatie. Nieuwe initiatieven komen erbij, terwijl bestaande activiteiten blijven bestaan, waardoor de beschikbare capaciteit steeds verder versnipperd raakt.
Waarom de uitvoering vaak vastloopt
Dat verklaart ook waarom de uitvoering van passende zorg in veel ziekenhuizen achterblijft bij de ambitie. Zelden ontbreekt het aan betrokkenheid of goede intenties. Veel vaker ontbreekt de samenhang tussen de verschillende programma’s en veranderinitiatieven. Afdelingen hanteren verschillende definities van succes, projecten krijgen hun eigen prioriteiten en gedurende het jaar verschuift de bestuurlijke aandacht regelmatig naar nieuwe vraagstukken. Tegelijkertijd vraagt het realiseren van nieuwe ambities ook om de bereidheid om te stoppen met of af te schalen in bestaande initiatieven en programma’s. Zolang die keuzes uitblijven, blijft de beschikbare capaciteit versnipperd.
Het gevolg is dat iedereen hard werkt, maar niet noodzakelijk aan dezelfde strategische opgaven. Initiatieven blijven naast elkaar bestaan, projecten concurreren om dezelfde capaciteit en slechts een beperkt aantal veranderingen krijgt voldoende focus om daadwerkelijk versneld te worden gerealiseerd. Het probleem is daarmee niet een gebrek aan ambitie, maar het ontbreken van een gemeenschappelijk sturingskader waarin keuzes, resultaten en voortgang voortdurend met elkaar verbonden blijven.
Van ambitie naar bestuurbare keuzes
Juist daarom vraagt passende zorg niet alleen om een heldere visie, maar vooral om scherpe strategische keuzes die consequent worden vertaald naar de dagelijkse praktijk. Dat begint met het aanbrengen van focus: een beperkt aantal prioriteiten waar bestuur, management en professionals zich gezamenlijk aan verbinden. Vervolgens moeten die keuzes worden vertaald naar concrete resultaten, inzichtelijke voortgang en een bestuurlijk ritme waarin regelmatig wordt besproken of de organisatie nog steeds aan de juiste opgaven werkt en waar bijsturing nodig is.
Niet omdat een bepaalde methode leidend zou moeten zijn, maar omdat consistente uitvoering alleen ontstaat wanneer iedereen vanuit dezelfde keuzes werkt en dezelfde prioriteiten blijft volgen. Een methodiek als OGSM kan daarbij helpen door strategische keuzes te vertalen naar concrete doelstellingen, meetbare resultaten en duidelijke eigenaarschap. Zo ontstaat een gezamenlijke taal voor uitvoering, waarmee bestuurders en teams niet alleen richting bepalen, maar ook structureel kunnen monitoren, bijsturen en keuzes blijven maken wanneer nieuwe prioriteiten zich aandienen.
– Auteur: Gabriella Monasso
Benieuwd hoe we kunnen helpen?
Laten we kennis maken. Mooie gelegenheid om elkaar en jouw organisatie beter te leren kennen. Dit biedt een uitstekende kans om te sparren over OGSM en om jullie specifieke behoeften duidelijk in kaart te brengen.
Gabriella Monasso
Directeur OGSM Leaders
+31 6 15 64 82 18
